Özürlü mü engelli mi: hangisi doğru?

Kısa Cevap

Türkiye'de 2013 yılında yapılan yasal düzenlemeyle mevzuattaki "özürlü" ve "sakat" ifadeleri "engelli" olarak değiştirilmiştir. Bugün doğru ve resmî kullanım engelli, eğitim alanında ise özel gereksinimli birey ifadesidir. Bu bir incelik meselesi değil; kullanılan dil, çocuğun kendisini nasıl gördüğünü doğrudan etkiler.

Terimler nasıl değişti?

Aileler ve arama motorları hâlâ eski terimleri kullanabiliyor; bu yüzden bu yazıyı hem doğru bilgi vermek hem de eski terimle arayan velilere ulaşmak için yazdım.

Neden "engel" kişide değil, ortamdadır?

Güncel yaklaşım engelliliği kişinin bir eksikliği olarak değil, kişinin özellikleriyle çevrenin uyumsuzluğu olarak tanımlar.

Tekerlekli sandalye kullanan biri rampası olan bir binada engelli değildir; merdivenli binada engellidir. Engel, binadadır.

Aynı mantık eğitimde de geçerlidir. Disleksili bir çocuk, sınav süresi uzatıldığında ve metin uygun biçimde sunulduğunda akranlarıyla aynı performansı gösterebilir. Engeli üreten, uyarlanmamış ortamdır.

Çocuğa nasıl hitap edilmeli?

Peki resmî belgelerde ne yazıyor?

Sağlık raporlarında 18 yaş altı için ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu), 18 yaş üstü için Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu düzenlenir.

Eğitim tarafında RAM raporlarında özel eğitim ihtiyacı olan birey ifadesi kullanılır.

Yani hem sağlık hem eğitim mevzuatında "özürlü" ifadesi artık kullanılmamaktadır.

Sık sorulanlar

Özürlü kelimesini kullanmak yanlış mı?

Resmî kullanımda yanlıştır ve rahatsız edici bulunabilir. Doğru kullanım engelli, eğitim alanında özel gereksinimli bireydir.

Özürlü eğitimi diye bir hizmet var mı?

Hizmetin güncel adı özel eğitimdir. Eski terimle aranan hizmet ile özel eğitim aynı şeyi ifade eder.

Engelli raporu ile ÇÖZGER aynı mı?

18 yaş altındaki çocuklar için engelli sağlık kurulu raporunun yerini ÇÖZGER almıştır. İşlevleri benzer, ölçütleri farklıdır.

İlgili hizmetler

Diğer rehber yazıları

İletişim

Çocuğunuz İçin İlk Adımı Atın

Sorularınız için WhatsApp'tan yazabilir veya formu doldurabilirsiniz. En kısa sürede dönüş yapılır.

💬
WhatsApp ile YazınTek tıkla mesaj gönderin — en hızlı yol
📍
Hizmet BölgeleriBakırköy, Zeytinburnu, Mecidiyeköy, Eyüpsultan, Kağıthane, Başakşehir, Arnavutköy
🕐
Seans PlanlamasıDeğerlendirme görüşmesi sonrası birlikte belirlenir

Bilgileriniz gizli tutulur, üçüncü kişilerle paylaşılmaz.