Mecidiyeköy'de Disleksi ve
Okuma Güçlüğü Desteği
Mecidiyeköy bir iş bölgesi; buradaki ailelerin çoğunda anne ve baba gün boyu çalışıyor ve akşam saatleri sıkışık. Bir de az bilinen bir kolaylık var: Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi fiziksel olarak Şişli'de değil, Mecidiyeköy'de. Bu sayfa her iki başlığı da ele alıyor.
Kısa Cevap
Mecidiyeköy'de okuma güçlüğü olan çocuklarla evlerinde birebir çalışıyorum; seans saatleri çalışan velilere göre kuruluyor. Eğitsel değerlendirmeyi yapan Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi Fulya Mahallesi'nde, yani Mecidiyeköy sınırları içinde; adı Şişli olsa da binası burada. Tanıyı hekim koyar, ben tanı koymam. Telefon: 0537 513 83 98.
Mecidiyeköy'de disleksi değerlendirmesi nereden yapılır?
Değerlendirmeyi Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi yapar ve merkez, adının aksine Şişli merkezinde değil, Mecidiyeköy'de Fulya Mahallesi'ndedir. Mecidiyeköy'de oturan aileler için bu, ilçe dışına çıkmadan halledilebilecek bir işlem demek.
Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi
- Semt
- Fulya Mahallesi, Mecidiyeköy
- Adres
- Fulya Mah., Ali Sami Yen Sok. No 11, 34394 Mecidiyeköy
- Ulaşım
- Kurum, erişimi M2 hattının Şişli-Mecidiyeköy durağı üzerinden tarif ediyor
- Ücret
- Eğitsel değerlendirme ücretsizdir
Bilgiler kurumun kendi MEB sayfasından alınmıştır. Kurum sayfasında yayımlanmış bir telefon numarası bulunmadığı için burada telefon yazmıyorum; randevu MEB RAM Randevu Sistemi üzerinden alınır.
Kurum kendi sayfasında konumunu eski Ali Sami Yen Stadı'nın bulunduğu alanın, bugün Torun Center'ın olduğu noktanın arkası olarak tarif ediyor ve Şişli merkezine yaklaşık iki kilometre uzaklıkta olduğunu belirtiyor.
Şişli RAM aslında Şişli'de mi, Mecidiyeköy'de mi?
Kurumun adı Şişli, adresi Mecidiyeköy. Bu ayrım küçük görünüyor ama pratikte aileleri yanlış yere gönderiyor.
Karışıklığın nedeni idari sınırla günlük dilin ayrışması: Mecidiyeköy, Şişli ilçesine bağlı bir semt. Kurum ilçe adını taşıyor, binası ise semtte. İnternette "Şişli RAM" araması yapan bir veli çoğu zaman Şişli merkezine yöneliyor ve fazladan yol yapıyor.
Adrese giderken aklınızda tutulacak referans nokta Ali Sami Yen Sokak. Sokağın adı, yıkılan stadyumdan kalma; bu yüzden haritada arama yaparken sokak adı en güvenilir anahtar oluyor.
Şişli RAM'a randevu nasıl alınır?
Randevu e-Devlet üzerindeki MEB RAM Randevu Sistemi'nden alınır. Süreci genellikle okulun rehberlik servisi başlatır; veli de doğrudan başvurabilir.
Kurum sayfasında yayımlanmış bir telefon bulunmadığı için, randevu tarihini kaçırma ihtimalini baştan azaltmakta fayda var. Randevuyu aldığınız gün takvime iki hatırlatma koymanızı, evrak listesini de aynı gün hazırlamanızı öneririm.
Yanınızda bulunması gerekenler kısa bir liste: çocuğun kimliği, okuldan alınan eğitsel değerlendirme isteği formu, son dönem defterleri ve varsa mevcut sağlık raporları. Sürecin bütünü için RAM raporu nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.
Anne baba çalışıyorsa evde birebir çalışma nasıl yürür?
Yürür, ama düzenin baştan doğru kurulması gerekir. Mecidiyeköy'de çalıştığım ailelerin büyük bölümünde her iki ebeveyn de gün içinde işte; bu bir engel değil, planlama meselesi.
Üç şeyi netleştirmek yeterli oluyor. Birincisi seans saatinde evde kimin bulunacağı. İkincisi seansın son bölümünde verilen hafta içi görevlerin kime aktarılacağı. Üçüncüsü ilerleme bilgisinin hangi kanaldan paylaşılacağı; çoğu ailede bu, iki haftada bir gönderilen kısa bir yazılı not oluyor.
Yanlış kurulan düzen şuna benziyor: seans yapılıyor, hafta içi görevleri kimse takip etmiyor, bir sonraki seans önceki haftanın tekrarına dönüyor. Bu durumda ilerleme değil, yerinde sayma olur.
Akşam saatlerinde yapılan seans verimli olur mu?
Olur, ama saat dilimine göre neyin çalışılacağı değişir. Yorgun bir çocuğa yeni beceri öğretmek yerine, öğrenilmiş beceriyi pekiştirmek çok daha isabetli bir tercih.
| Saat dilimi | Uygun olan çalışma | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Okul çıkışı, erken ikindi | Yeni beceri öğretimi, en zor görev | Araya kısa bir ara ve atıştırmalık şart |
| Akşamüstü | Karma plan: kısa yeni görev, uzun tekrar | Ödev zamanıyla çakışmamalı |
| Akşam saatleri | Pekiştirme, akıcılık tekrarı, sesli okuma | Süre kısaltılır, görev sayısı azaltılır |
| Hafta sonu sabahı | Değerlendirme ve ölçüm seansı | Uyku düzeni bozulmamalı |
Tablo genel bir planlama çerçevesidir; her çocuğun dinç olduğu saat farklıdır ve kesin saat ilk haftaların gözlemiyle belirlenir.
Ölçütü tek cümlede söyleyeyim: çocuk seansa geldiğinde direnç gösteriyorsa saat yanlıştır, görev değil.
Dikkatin kendisinde ayrı bir tıkanma varsa bunu dikkat çalışmaları başlığı altında ayrıca planlıyorum; okuma henüz hiç kurulmamışsa ilk okuma-yazma öğretimi programı devreye giriyor ve nereden başlandığını çocuğum okumayı sökemiyor yazısında anlattım.
Seans sırasında evde bir yetişkinin bulunması şart mı?
Şart. Çocukla yalnız kalmam; evde ebeveynlerden birinin ya da ailenin görevlendirdiği bir yetişkinin bulunması gerekiyor. Bu hem etik hem pratik bir kural.
Bulunacak kişinin seans boyunca odada oturması gerekmiyor. Aksine, seansın büyük bölümünde odada olunmamasını tercih ediyorum; çoğu çocuk aile yanındayken hata yapmaktan çekiniyor ve risk almıyor.
Buna karşılık son bölüm ailenin bölümü. O bölüme kimin katılacağını baştan belirlemek gerekiyor, çünkü hafta içi görevleri o kişi yürütecek. Anneanne, babaanne ya da bakıcı ile de çalıştığım oluyor; şartı, aynı kişinin süreklilikle katılması.
Çocuğum b ile d'yi karıştırıyor, disleksi mi?
Yedi yaşın altındaki bir çocukta b ve d karışıklığı büyük olasılıkla gelişimsel bir aşamadır ve tek başına disleksi göstergesi sayılmaz.
Nedeni şu: bu iki harf aynı şeklin farklı yönlere çevrilmiş hâlidir. Beyin nesneleri tanırken yönü göz ardı edecek biçimde çalışır — bir sandalye ters çevrilse de sandalyedir. Çocuk bu otomatik kuralı harfler için bastırmayı öğrenirken bir süre karıştırır.
Endişe eşiği, karışıklığın sekiz yaşından sonra sık ve sürekli devam etmesi ve yanına başka güçlüklerin eklenmesidir. Evde yapılabilecek somut çalışmaları b ve d harflerini karıştırıyor yazısında maddeledim.
Hangi belirti hangi yaşta uyarı sayılır?
| Yaş aralığı | İzlenen belirti | Ne zaman anlamlı hâle gelir |
|---|---|---|
| 4–5 yaş | Kafiyeyi fark edememe, sözcük oyunlarına katılamama | Okul öncesi son yılda hâlâ sürüyorsa |
| 6–7 yaş | Harf–ses eşleşmesini unutma | Öğretilen ses ertesi gün tanınmıyorsa |
| 7–8 yaş | b ve d gibi harfleri karıştırma | Sekiz yaşından sonra sık ve sürekliyse |
| 8–9 yaş | Sürekli hece hece okuma | Tanıdık metinde bile akıcılık kurulamıyorsa |
| 9 yaş ve üstü | Sesli okuduğunu anlatamama | Okuma mekaniği kurulmuşken anlam kurulamıyorsa |
Tablo eğitsel gözlem içindir, tanı ölçütü değildir. Tek bir belirti bir tablo oluşturmaz; tanıyı hekim ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi koyar.
Ailelere hep şunu söylüyorum: belirtiyi tarihle birlikte not edin. "Bazen karıştırıyor" cümlesi ile "12 Ekim'de üç kelimede karıştırdı" cümlesi arasındaki fark, değerlendirmede belirleyici oluyor.
PREP ve COGENT programları bu planın neresinde?
İkisi de okumanın altındaki bilişsel işlemleme süreçlerini çalıştıran yapılandırılmış programlardır. Mecidiyeköy'de kurduğum planlarda bunlar doğrudan okuma çalışmasının yanında yer alır.
Sıkışık akşam saatlerinde bu ikili yapı bir avantaja dönüşüyor. Kısa süreli bir seansta PREP görevleri ile okuma tekrarını birlikte yürütmek, iki ayrı gün ayırmaktan daha uygulanabilir oluyor.
Programların çerçevesini disleksi ve özel öğrenme güçlüğü sayfasında, PREP'in seans içindeki ayrıntılı işleyişini ise Kağıthane disleksi desteği sayfasında anlattım.
Şişli'deki merkez sayısı ne anlama geliyor?
Şişli genelinde listelenen özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi sayısı 15, ilçe nüfusu yaklaşık 262 bin. Bu, Bakırköy kadar bol olmayan ama Zeytinburnu kadar da dar olmayan bir tablo.
Mecidiyeköy açısından asıl belirleyici olan sayı değil, saat. İş bölgesinde oturan ailelerin merkez seansına gidebildiği zaman dilimi genellikle akşamüstü ve o dilim merkezlerin de en dolu olduğu zaman.
Bu yüzden burada evde birebir çalışmanın avantajı fiyat ya da yakınlık değil, saat esnekliği oluyor. İlçedeki diğer başlıkları Mecidiyeköy özel eğitim sayfasında topladım.
İlerleme raporu veriyor musunuz?
Veriyorum, ama bunun bir tanı ya da resmî belge olmadığını baştan söylemem gerekiyor. Verdiğim şey, hedeflerin ve ölçümlerin yazıldığı bir çalışma raporu.
Rapor sekiz haftada bir hazırlanıyor ve üç başlıktan oluşuyor: hedeflerin hangisine ulaşıldı, hangi ölçümde ne değişti, sonraki dönemde ne çalışılacak. Hedefler "okuması gelişsin" gibi değil, "iki heceli bilinmeyen kelimeleri duraklamadan okuyabilsin" gibi yazılıyor.
Bu rapor okulla paylaşılabilir ve bireyselleştirilmiş eğitim programı toplantısında dayanak olarak kullanılabilir; ancak RAM raporunun yerini tutmaz.
Tanı, ilaç ve terapi konusunda sınırım nedir?
Tanı koymuyorum. Disleksi tanısı hekimin, eğitsel değerlendirme Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nin yetkisinde. İlaç konusunda görüş bildirmiyorum; bu yalnızca hekimin alanı.
Dil ve konuşma terapisi vermiyorum. Çocuğun konuşması akranlarından belirgin biçimde geride ise doğru adres dil ve konuşma terapisti oluyor. Fizyoterapi ve ergoterapi de uygulamıyorum.
Yaptığım iş bu sınırların içinde net: okuma ve yazma becerilerine yönelik birebir eğitsel çalışma. Kavramın genel tanımı için öğrenme güçlüğü nedir ve disleksi belirtileri nelerdir yazılarına bakabilirsiniz. Komşu ilçedeki karşılığı Kağıthane disleksi desteği sayfasında.
Mecidiyeköy'de Sık Sorulan Disleksi Soruları
Şişli RAM'ın telefon numarası nedir?
Kurumun kendi MEB sayfasında yayımlanmış bir telefon numarası bulamadım, bu yüzden bir numara yazmıyorum. Doğrulayamadığım bir iletişim bilgisini paylaşmak sizi yanlış yönlendirir.
Randevu işlemleri zaten e-Devlet üzerindeki MEB RAM Randevu Sistemi'nden yürüyor. Okulun rehberlik servisi de kurumla iletişim kurabiliyor.
Mecidiyeköy'de saat 19.00'dan sonra seans yapılabiliyor mu?
Sınırlı sayıda ve programın durumuna bağlı olarak yapılabiliyor. Mecidiyeköy'de en çok talep edilen dilim bu olduğu için önceden konuşmakta fayda var.
Geç saat seanslarında planı değiştiriyorum: yeni beceri öğretimi yerine pekiştirme ve akıcılık tekrarı çalışıyoruz, süre de kısalıyor.
Fulya'daki merkeze çocuğu ben mi götürmeliyim?
Eğitsel değerlendirme görüşmesine çocuğun velisiyle gitmesi gerekir; bu, kurumun yürüttüğü resmî bir işlem ve ben o sürecin tarafı değilim.
Görüşmede sizden istenecek şey uzun bir anlatım değil, tarihli somut örnekler ve çocuğun defteri olur. İkisi de hazırlanması kolay ama en çok atlanan maddeler.
Bakıcı ya da anneanne ile seans yürütülebilir mi?
Yürütülebilir. Şart, aynı kişinin süreklilikle katılması ve seansın son bölümünde verilen hafta içi görevlerini üstlenmesi.
Her hafta başka birinin bulunduğu bir düzende bilgi kayboluyor ve çalışma yerinde sayıyor. Bu durumda ilerleme raporunu ayrıca ebeveynlere yazılı olarak gönderiyorum.
Çocuğum akşam çok yorgun oluyor, seansı kısaltabilir miyiz?
Kısaltabiliriz ve çoğu zaman doğru karar bu olur. Yorgun bir çocukla uzun seans yapmak ilerleme değil, direnç üretiyor.
Kısa seansta görev sayısını azaltıp tekrarı artırıyorum. Toplam süre düşse bile haftalık verim genellikle korunuyor.
Mecidiyeköy dışındaki Şişli semtlerine de geliyor musunuz?
Ana çalışma bölgem Mecidiyeköy ve çevresi. Yakın semtlerdeki randevuları program uygunsa değerlendiriyorum.
Bu kararı yol süresine göre veriyorum: seans süresinden kısmak zorunda kalacağım bir randevuyu baştan kabul etmiyorum.
Okulda ek ders alıyor, ayrıca çalışmaya gerek var mı?
Okuldaki ek ders ile buradaki çalışma aynı şey değil. Ek ders çoğunlukla müfredat konusunu tekrar ederken, burada eksik olan beceri doğrudan çalışılıyor.
Ayrım şu soruyla netleşiyor: çocuk konuyu mu bilmiyor, yoksa konuyu okuyamadığı için mi bilmiyor? İkincisi ise konu tekrarı sonucu değiştirmiyor.
Mecidiyeköy'de Size Uyan Saati Bulalım
Çocuğunuzun sınıfını ve evde hangi saatlerde uygun bir düzen kurulabileceğini yazın; hem değerlendirme görüşmesini hem seans saatini buna göre planlayalım.