Kısa Cevap
DIR/Floortime, çocuğun kendi ilgi alanı ve oyunu üzerinden gelişimini destekleyen ilişki temelli bir yaklaşımdır. Yetişkin çocuğa ne yapacağını söylemek yerine onun oyununa katılır, iletişim döngüleri açar ve her döngüde çocuğu bir adım ileriye davet eder. Özellikle otizm spektrumundaki ve gelişimsel farklılığı olan çocuklarda kullanılır.
Rakamlarla
DIR ve Floortime aynı şey mi?
DIR (Developmental, Individual-differences, Relationship-based) kuramsal çerçevenin adıdır: gelişimsel basamaklar, çocuğun bireysel duyusal farklılıkları ve ilişkiler.
Floortime ise bu çerçevenin uygulama biçimidir — adını, yetişkinin çocukla yerde, onun göz hizasında çalışmasından alır.
Yaklaşım Dr. Stanley Greenspan tarafından geliştirilmiştir; uluslararası sertifikasyonu ICDL tarafından verilir.
Temel mantık: iletişim döngüsü
Floortime'ın merkezinde iletişim döngüsü açma ve kapatma vardır. Çocuk bir şey yapar (döngüyü açar), yetişkin buna anlamlı bir karşılık verir (döngüyü kapatır) ve yeni bir döngü başlar.
Amaç seans başına kapatılan döngü sayısını artırmaktır. Otuz dakikada üç döngüden otuz döngüye çıkmak, ölçülebilir ve çok anlamlı bir ilerlemedir.
Bu yüzden Floortime seansında "ders yapılmıyor" gibi görünür. Yapılan iş, iletişimin kendisidir.
Altı gelişimsel basamak
- 1. Düzenlenme ve ilgi: Sakin kalabilme ve çevreye ilgi gösterme
- 2. İlişki kurma: Bakım verenle sıcak bir bağ ve karşılıklı keyif
- 3. Karşılıklı iletişim: Jest, bakış ve seslerle döngü açıp kapatma
- 4. Karmaşık problem çözme: Arka arkaya birçok döngüyü sürdürme
- 5. Sembolik oyun: Hayali oyun, fikirlerin ortaya çıkışı
- 6. Mantıksal düşünme: Fikirler arasında bağ kurma, neden-sonuç
Çalışma, çocuğun bulunduğu basamaktan başlar. Basamak atlanmaz.
Evde uygulama: yedi adım
- Yere inin. Çocuğun göz hizasına gelin. Yükseklik farkı iletişimi baştan kapatır.
- İlgisini takip edin. O an neyle ilgileniyorsa oraya katılın. Arabaları sıralıyorsa sıraya siz de bir araba ekleyin.
- Yönlendirmeyin, davet edin. "Şunu yap" yerine merak uyandıran bir hamle yapın.
- Oyunu nazikçe engelleyin. Aradığı parçayı elinizde tutmak, ona sizinle iletişim kurma nedeni verir. Bu, sinirlendirmek değil davet etmektir.
- Bekleyin. Bir hamleden sonra en az beş saniye susun. Boşluk doldurulmazsa çocuk doldurmaz.
- Duyguyu abartın. Ses tonu, mimik ve tempo çocuğun dikkatini tutan asıl araçtır.
- Günde 20 dakika yeterlidir — ama her gün. Kesintisiz ve telefonsuz.
Kimler için uygun?
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocuklar
- Gelişimsel gecikme gösteren, henüz tanı almamış çocuklar
- Sosyal iletişim ve karşılıklı etkileşimde zorlanan çocuklar
- Duyusal farklılıkları nedeniyle yapılandırılmış çalışmalarda zorlanan çocuklar
Yaklaşım, davranışçı yöntemlerin yerine değil, çoğu zaman onlarla birlikte kullanılır. Hangi yaklaşımın ne kadar ağırlıkta olacağı çocuğun profiline göre belirlenir.
Sık sorulanlar
Floortime kaç yaşında başlanır?
18. aydan itibaren uygulanabilir. Erken başlanan çalışmalar belirgin biçimde daha hızlı sonuç verir.
Seans süresi ne kadar olmalı?
Profesyonel seanslar genellikle 45–60 dakikadır. Evde ise 20 dakikalık kısa ve düzenli oturumlar, uzun ve seyrek oturumlardan daha etkilidir.
Floortime konuşmayı başlatır mı?
Doğrudan konuşma öğretmez; konuşmanın üzerine kurulduğu iletişim zeminini güçlendirir. Karşılıklı etkileşim arttıkça sözel gelişim için gereken temel oluşur.
Kaynaklar
Bu sayfadaki mevzuat atıfları ve sayısal veriler 16 Ağustos 2026 tarihinde birincil kaynaktan doğrulanmıştır.
Dokuz Eylül Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği mezunu. PREP, COGENT ve DIR/Floortime programlarını uygular. İstanbul Avrupa Yakası'nda çocuklarla kendi evlerinde birebir çalışır. Tanı koymaz; tanı ve tıbbi değerlendirme hekimin, dil ve konuşma terapisi dil ve konuşma terapistinin görevidir.
Son güncelleme: 16 Ağustos 2026