Mecidiyeköy'de Dil ve İletişim
Gelişimi Desteği
Mecidiyeköy'ün diğer altı ilçeden ayrıldığı bir nokta var: Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi fiziksel olarak Mecidiyeköy'de, Fulya Mahallesi'nde. Bu sayfayı o yakınlık ve çalışan velinin akşam düzeni üzerine kurdum.
Kısa Cevap
Mecidiyeköy'de iletişim gelişiminde zorlanan çocuklarla evlerinde birebir eğitsel çalışıyorum; klinik bir terapi yürütmüyorum. Ortak dikkat, iletişim başlatma, sıra alma ve sözel yönerge takibi çalışılır. Sesletim ve akıcılık başlıkları dil ve konuşma terapistinin alanıdır. Eğitsel değerlendirmeyi Fulya'daki Şişli RAM yapar, tanıyı hekim koyar. Telefon: 0537 513 83 98.
Mecidiyeköy'de geç konuşan çocukta ilk adım ne?
Konuşma gecikmesinde doğru sıra üç adımlıdır: işitmenin kontrol edilmesi, dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi, ardından eğitsel çalışma. Bu üçünün sırası değiştiğinde zaman kaybı oluyor.
Mecidiyeköy'de bu sıranın bir avantajı var: Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi ilçe sınırları içinde. Eğitsel değerlendirme için başka bir ilçeye gitmek gerekmiyor.
Eğitsel çalışma ilk iki adımın yerine geçmez. Sıranın tamamını geç konuşan çocuk rehberinde ayrıntılandırdım.
Şişli RAM nerede, Mecidiyeköy'den nasıl gidilir?
Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi Fulya Mahallesi'nde, Ali Sami Yen Sokak üzerinde. Kurum kendi sitesinde konumunu eski Ali Sami Yen Stadı'nın yerine yapılan Torun Center'ın arkası olarak tarif ediyor ve Şişli merkezine yaklaşık 2 km uzaklıkta olduğunu belirtiyor.
Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi
- Semt
- Fulya Mahallesi, Mecidiyeköy
- Adres
- Fulya Mah., Ali Sami Yen Sok. No 11, 34394 Mecidiyeköy
- Telefon
- Kurum kendi sayfasında telefon yayımlamamış
- Ulaşım
- Kurumun tarifi: Şişli-Mecidiyeköy metro durağı (M2)
Adres ve ulaşım tarifi kurumun kendi MEB sayfasından alınmıştır. Telefon numarasını buraya yazmıyorum, çünkü kurum kendi sayfasında bir numara yayımlamamış ve doğrulayamadığım bir numarayı paylaşmak yanlış yönlendirme olur. Randevu MEB RAM Randevu Sistemi üzerinden alınıyor.
Raporun ne işe yaradığını ve süreci RAM raporu nasıl alınır yazısında anlattım. Rapor benimle çalışmak için ön koşul değil.
Dil ve konuşma terapisti mi, yoksa özel eğitim mi?
İki alan birbirinin alternatifi değil. Dil ve konuşma terapisi ayrı bir meslektir ve dil ve konuşma terapistlerince yürütülür; ben bu hizmeti vermiyorum.
Eğitsel destek olarak çalıştığım başlıklar şunlar: ortak dikkat, iletişim başlatma ve sürdürme, sıra alma, istekte bulunma, sözel yönerge takibi, kelime dağarcığının oyun içinde desteklenmesi.
Sesletim, kekemelik, ses bozukluğu ve yutma güçlüğü dil ve konuşma terapistinin alanıdır; bu başlıklarda hizmet sunmam. Mesleğin tanımı özel eğitim nedir yazısında.
Ortak dikkat nedir, neden ilk sırada?
Ortak dikkat, çocuğun dikkatini bir başkasıyla aynı nesne ya da olay üzerinde buluşturabilmesidir. Göstergesi bakışın nesneyle yüz arasında gidip gelmesidir.
İlk sırada olmasının nedeni basit: kelime, bu pencere açıkken bir anlama bağlanır. Pencere kapalıyken yapılan kelime tekrarı çoğunlukla ezber üretiyor, kullanım üretmiyor.
Okul öncesi öğretmenliği diplomamın karşılık verdiği yer tam burası; erken çocuklukta öğrenmenin oyun üzerinden kurulduğunu meslek hayatımın ilk yılından beri uyguluyorum. Yöntemin adı DIR/Floortime.
Akşam seansı verimli olur mu, çocuk yorgun olmaz mı?
Akşam seansı bazı çocukta çok verimli, bazısında hiç verimli değil; belirleyen çocuğun uyku ve enerji ritmi. Mecidiyeköy'de çalışan velilerle en çok konuştuğum konu bu.
Pratikte iki ölçüt kullanıyorum. Birincisi seansın uyku saatine ne kadar yakın olduğu; son bir saatte yapılan çalışma genellikle verimsiz. İkincisi çocuğun gün içinde kaç saat kurumda kaldığı; tam gün kreşten sonra kısa ve tek hedefli bir seans, uzun bir seanstan daha iyi sonuç veriyor.
Verim düşükse saati değiştiriyorum. Ailenin programına uydurmak uğruna verimsiz bir saatte ısrar etmenin kimseye faydası yok.
Çalışan bir velinin haftalık düzeni nasıl kurulur?
| Zaman dilimi | Kim yürütür | Ne yapılır | Süre |
|---|---|---|---|
| Sabah, kapıdan çıkmadan | Aile | Tek bir seçim sorusu: hangi mont, hangi ayakkabı | 2-3 dakika |
| Gündüz | Kreş, bakıcı ya da büyükanne | Aynı iki oyunun tekrarı, yeni oyun eklenmez | Rutin içinde |
| Akşam, eve dönüşte | Aile | Günün tek olayının birlikte anlatılması | 5 dakika |
| Haftada bir ya da iki akşam | Ramazan Güleryüz | Hedefli birebir seans, evde | Planlanan süre |
| Hafta sonu | Aile | Seansta çalışılan tek becerinin dışarıda denenmesi | Gezinin içinde |
Tablo bir örnektir, reçete değildir. Aileden aileye değişir; gerçek düzen değerlendirme görüşmesinde birlikte kuruluyor ve genellikle burada yazandan daha az maddeyle başlıyoruz.
Bu düzenin işe yaramasının nedeni sürenin uzunluğu değil, sıklığı. Günde beş dakikalık tutarlı bir fırsat, hafta sonuna sıkıştırılmış bir saatten daha çok işe yarıyor.
Yaşa göre iletişimde ne beklenir?
| Yaş | Sık görülen beklenti | Değerlendirme gerektiren işaret |
|---|---|---|
| 9-12 ay | Bakışını paylaşır, seslenince tepki verir | Seslenince dönmüyor, bakış paylaşımı yok |
| 15-18 ay | İstediğini işaretle gösterir, ilk kelimeler | İşaret etmiyor, hiç kelime yok |
| 2 yaş | İki kelimeyi birleştirir, basit yönergeyi izler | Kelime birleşimi yok, yönergeyi izlemiyor |
| 3 yaş | Kısa cümleyle anlatır, karşılıklı oyun kurar | Cümle yok, oyunu paylaşmıyor |
| 4-5 yaş | Sohbeti başlatır ve sürdürür, soru sorar | Sohbeti hiç başlatmıyor, yalnızca cevap veriyor |
Kaynak notu: aralıklar, alanda yaygın kullanılan gelişim izleme başlıkları ile kendi uygulama pratiğimden derlenmiştir ve resmî bir norm tablosu değildir. Göstergedir, çocuktan çocuğa değişir; bir satırın gerisinde kalmak tek başına bir sonuç anlamına gelmez.
Tabloda en çok bakılması gereken sütun sağdaki değil ortadaki: beklentiyi bilmek, işareti tanımaktan daha çok işe yarıyor.
Kelimesi var ama cümle kurmuyor
Kelimesi olup cümle kurmayan çocukta önce ortamı gözden geçiriyorum. Tek kelime ihtiyacı karşılıyorsa ikinci kelime için gerekçe kalmıyor.
Çalışan ailelerde bu tabloya bir etken daha ekleniyor: zaman baskısı. Aile yorgun olduğu için çocuğun bir işareti hemen anlaşılıyor, hemen karşılanıyor. Anlaşılmak iyi bir şey ama çok hızlı anlaşılmak dili yavaşlatabiliyor.
Önerim üç saniye beklemek. Yapısal bir dil sorunundan şüphelenildiğinde ise değerlendirme dil ve konuşma terapistinin işi; ben ölçüm yapmam.
Söylediğimi papağan gibi tekrar ediyor, bu normal mi?
Duyulanın aynen geri verilmesi belirli bir yaşta dil ediniminin parçası olabilir, iletişimin tek biçimine dönüştüğünde ise değerlendirilmesi gerekir. Bu tek başına bir tanı ölçütü değildir.
Seansta önce tekrarın işlevine bakıyorum: soruyu anlamadığı için mi geri veriyor, yoksa etkileşimi sürdürmek için mi? İkincisiyse bu aslında bir iletişim girişimidir ve üzerine inşa edilebilir.
Erken dönem işaretleri otizmin 0-3 yaş erken belirtileri yazısında. Tanı hekimin işidir; ben yalnızca gözlemimi yazılı paylaşırım.
Bakıcı ya da büyükanne ile geçen günlerde çalışma nasıl yürür?
Gündüz çocuğa kimin baktığı, çalışmanın hızını doğrudan etkiliyor. Mecidiyeköy'de gördüğüm en yaygın düzen, gündüz büyükanne ya da bakıcı, akşam ebeveyn.
Bu düzende işe yarayan yöntem, günlük bakımı üstlenen kişiye tek bir hedef vermek. Beş maddelik bir liste uygulanmıyor; "istediği şeyi vermeden önce üçe kadar say" gibi tek bir kural uygulanıyor.
Seansa gündüz bakan kişinin de katılmasını istiyorum, en azından ayda bir. Uygulamayı görmeden aktarmak, anlatarak aktarmaktan çok daha zor.
Mecidiyeköy'de neleri yapmıyorum?
Tanı koymuyorum, ilaç konusunda görüş bildirmiyorum, tedavi yürütmüyorum. Bunların hepsi hekimin alanı.
Sesletim, kekemelik, ses ve yutma başlıklarında hizmet sunmuyorum; bu başlıklar dil ve konuşma terapistine ait. Fizyoterapi ve ergoterapi de uygulamadığım alanlar.
Bir de sayı vermiyorum: kaç seansta konuşacağına dair bir tahmin yürütmüyorum. Ölçtüğüm şey ilerlemenin yönü, süresi değil.
Mecidiyeköy'de ayrıca hangi sayfalara bakmalısınız?
İletişim başlığıyla gelen aileler genellikle aynı görüşmede otizm, okul ve motor tarafını da soruyor.
Hizmetin genel çerçevesi dil ve iletişim gelişimi sayfasında. Otizm tanısı ya da şüphesi varsa Mecidiyeköy otizm eğitimi, okumaya geçiş dönemi için Mecidiyeköy okuma-yazma öğretimi, okuma güçlüğü şüphesi için Mecidiyeköy disleksi desteği sayfası daha yakın.
Harf yönü karışıyorsa b ve d harflerini karıştırıyor yazısına, kalem tutuşu ve el-göz koordinasyonu için Mecidiyeköy motor gelişim desteği sayfasına bakabilirsiniz. İlçedeki bütün başlıklar Mecidiyeköy özel eğitim sayfasında, komşu ilçedeki karşılığı Kağıthane dil ve iletişim desteği sayfasında.
Mecidiyeköy'den Gelen Dil ve İletişim Soruları
Şişli RAM gerçekten Mecidiyeköy'de mi?
Evet. Şişli Rehberlik ve Araştırma Merkezi Fulya Mahallesi'nde, Ali Sami Yen Sokak No 11 adresinde ve posta kodu Mecidiyeköy'ü gösteriyor.
Kurum kendi sayfasında konumunu eski Ali Sami Yen Stadı'nın yerine yapılan Torun Center'ın arkası olarak tarif ediyor ve Şişli merkezine yaklaşık 2 km uzaklıkta olduğunu belirtiyor. Bu yüzden Mecidiyeköy'deki aileler için değerlendirme adımı, çoğu ilçeye göre daha yakın.
Şişli RAM'ın telefonunu neden yazmıyorsunuz?
Çünkü kurum kendi MEB sayfasında bir telefon numarası yayımlamamış. Doğrulayamadığım bir numarayı sayfaya koymak, sizi yanlış bir yere yönlendirme riski taşıyor.
Randevuyu e-Devlet üzerindeki MEB RAM Randevu Sistemi'nden alabilirsiniz; okul çağındaki çocuklarda süreç okulun rehberlik servisinden alınan eğitsel değerlendirme isteği formuyla başlıyor.
İkimiz de çalışıyoruz, seansa katılamıyoruz. Sorun olur mu?
Her seansa katılmanız gerekmiyor ama ayda en az bir seansta bulunmanızı istiyorum. Uygulamayı görmek, anlatılanı dinlemekten çok daha hızlı aktarılıyor.
Katılamadığınız haftalarda seans sonrası kısa bir not bırakıyorum: o hafta hangi tek beceriyi hedeflediğimizi ve evde hangi fırsatın kullanılacağını yazıyorum.
Mecidiyeköy'de akşam saatlerine geliyor musunuz?
Geliyorum, ancak saati çocuğun uyku düzenine göre birlikte belirliyoruz. Uykuya yakın son bir saatte yapılan çalışma genellikle verimsiz oluyor.
Tam gün kreşten gelen çocuklarda kısa ve tek hedefli bir seansı tercih ediyorum; uzun seans bu durumda ilerleme değil yorgunluk üretiyor.
Çocuğum dil ve konuşma terapisi alıyor, ayrıca çalışmaya gerek var mı?
Gerek olup olmadığı çocuğa göre değişir; ikisi aynı işi yapmadığı için birlikte yürüdüğünde birbirini besliyor.
Terapist dilin kendisiyle, ben iletişim davranışıyla çalışıyorum. Ailenin izniyle hedefleri öğreniyorum ve aynı beceriyi iki yerde tekrarlamıyorum.
Konuşma terapisi veriyor musunuz?
Hayır. Dil ve konuşma terapisi ayrı bir meslektir ve ben bu hizmeti vermiyorum; özel eğitim alanında uzman öğreticiyim.
Sesletim, kekemelik, ses bozukluğu ve yutma güçlüğü gibi başlıklarda çalışma yürütmem, doğru uzmana yönlendiririm.
Rapor olmadan başlayabilir miyiz?
Başlayabilirsiniz; benimle birebir çalışmak için RAM raporu ön koşul değil.
Raporu yine de almanızı öneriyorum, çünkü devletin ücretsiz destek eğitim hakkı ve okuldaki düzenlemeler için gerekli. Fulya'daki merkez yakın olduğu için Mecidiyeköy'de bu adım çoğu ilçeye göre daha az yorucu.
Mecidiyeköy'de Akşam Düzenini Birlikte Kuralım
Çocuğunuzun yaşını, eve kaçta dönüldüğünü ve gündüz kimin yanında olduğunu yazın; seans saatini çocuğun en dinç olduğu zamana göre planlayalım.